nerede kalınır
nerede Yenir
ne yapılır ne alınırApollon Smintheus
Mimarisi
Arkeologlar,mimarlar ve sanat tarihçileri için Hellenistik Çağ(M.Ö.330-30) ve mimarisi çok sevilen ve ilgi duyulan bir konu olarak karşımıza çıkar.Gülpınar Apollon Smintheus Tapınağı da Hellenistik dönem için konusunu Homeros'un Ilyada Destanı'ndaki Troya savaşından alan kabartmaları yanında mimarî tasarım ve stili ile de dikkatleri üzerinde toplar.
M.Ö.150yıllarında Ion stilinde yapılan tapınak, kuzey-batı Anadolu'da, Troas bölgesinde bugün için tek örnektir. Tapınak'ta Hellenistik Çağ Anadolu mimarlığına imzasını atan Mimar Hermogenes'in uyguladığı pseudodipteros(yalancı iki sıralı sütun) plân tasarımı kullanılmıştır.
Alt yapısında üç farklı tür taş kullanılmıştır. Temel,yöreye özgü volkanik tüf taşından yapılmıştır. Üzeri, çevrede çok görülen andezit-bazalt taşı ile kaplıdır. Temel ve 11 basamağın en son kaplaması mermerdir.
Mermer bloklarla döşenen kutsal alan, üç odadan oluşur. Bunlar; giriş sırasıyla, pronaos (kutsal ön oda), naos (kutsaloda) ve opisthodomos (arka oda) tur. Naos'ta, Paroslu heykeltraş Skopas'ın yaptığı ve 110 cm'lik bacak parçası ele geçen, tanrı Apollon'un heykelinin yer aldığı bilinmektedir.
Stylobat denilen plâtformda yer alan ve Anadolu Attik tipi bir kaide üzerinde yükselen 44 adet sütunun her biri üst üste konmuş 7 parçadan (tamburdan) oluşur.Yedinci sütun tamburu, boğa başı-çelenk süsleri veya mitolojik insan figürleri ile bezelidir. Bu son tamburun üzerine gelen başlık, Ionstilinde yapılmıştır.
Sütunların üzerinde üst yapı elemanları olarak sırasıyla, inci dizisi ile süslü arşitrav (baştaban) ile friz adıverilen ve üzerinde,Yunanlılar ile Troialılar arasındaki TroiaSavaşları'nı anlatan mitolojik konuları içeren kabartma bloklar yeralır. Frizler Homeros'un İlyada Destanındaki bölüm kurgularına göre sıralanabilmektedir.
Yapı, daha sonra diş sırası (dentil), saçak(geison), üçgen alınlık (pediment) ve kırma çatı ile son bulur.Tapınak,yaklaşık olarak 5 katlı (15 metre) bir apartman yüksekliğindedir.Marmara Adası mermerinden inşa edilen tapınağın mimarı ve yaptırıcısıbilinmemektedir.
İlyada anlatımları, çeşitli çağlarda vazolarüzerinde, duvar resimlerinde, mermer lahitlerde betimlenmiştir. Ancak bir tapınakta, ilk kez Gülpınar Apollon Smintheus kutsal alanında karşımıza çıkar.
Arkeologlar,mimarlar ve sanat tarihçileri için Hellenistik Çağ(M.Ö.330-30) ve mimarisi çok sevilen ve ilgi duyulan bir konu olarak karşımıza çıkar.Gülpınar Apollon Smintheus Tapınağı da Hellenistik dönem için konusunu Homeros'un Ilyada Destanı'ndaki Troya savaşından alan kabartmaları yanında mimarî tasarım ve stili ile de dikkatleri üzerinde toplar.
M.Ö.150yıllarında Ion stilinde yapılan tapınak, kuzey-batı Anadolu'da, Troas bölgesinde bugün için tek örnektir. Tapınak'ta Hellenistik Çağ Anadolu mimarlığına imzasını atan Mimar Hermogenes'in uyguladığı pseudodipteros(yalancı iki sıralı sütun) plân tasarımı kullanılmıştır.
Alt yapısında üç farklı tür taş kullanılmıştır. Temel,yöreye özgü volkanik tüf taşından yapılmıştır. Üzeri, çevrede çok görülen andezit-bazalt taşı ile kaplıdır. Temel ve 11 basamağın en son kaplaması mermerdir.
Mermer bloklarla döşenen kutsal alan, üç odadan oluşur. Bunlar; giriş sırasıyla, pronaos (kutsal ön oda), naos (kutsaloda) ve opisthodomos (arka oda) tur. Naos'ta, Paroslu heykeltraş Skopas'ın yaptığı ve 110 cm'lik bacak parçası ele geçen, tanrı Apollon'un heykelinin yer aldığı bilinmektedir.
Stylobat denilen plâtformda yer alan ve Anadolu Attik tipi bir kaide üzerinde yükselen 44 adet sütunun her biri üst üste konmuş 7 parçadan (tamburdan) oluşur.Yedinci sütun tamburu, boğa başı-çelenk süsleri veya mitolojik insan figürleri ile bezelidir. Bu son tamburun üzerine gelen başlık, Ionstilinde yapılmıştır.
Sütunların üzerinde üst yapı elemanları olarak sırasıyla, inci dizisi ile süslü arşitrav (baştaban) ile friz adıverilen ve üzerinde,Yunanlılar ile Troialılar arasındaki TroiaSavaşları'nı anlatan mitolojik konuları içeren kabartma bloklar yeralır. Frizler Homeros'un İlyada Destanındaki bölüm kurgularına göre sıralanabilmektedir.
Yapı, daha sonra diş sırası (dentil), saçak(geison), üçgen alınlık (pediment) ve kırma çatı ile son bulur.Tapınak,yaklaşık olarak 5 katlı (15 metre) bir apartman yüksekliğindedir.Marmara Adası mermerinden inşa edilen tapınağın mimarı ve yaptırıcısıbilinmemektedir.
İlyada anlatımları, çeşitli çağlarda vazolarüzerinde, duvar resimlerinde, mermer lahitlerde betimlenmiştir. Ancak bir tapınakta, ilk kez Gülpınar Apollon Smintheus kutsal alanında karşımıza çıkar.
Homeros ünlü destanı İlyada'da şöyle der:
...EyKhryse'yi, kutsal Killa'yı koruyan gümüş yaylı, Tenedos'un (Bozcaada)güçlü kralı Smintheus, dinle beni,bir gün sana yaraşır bir tapınakyaptıysam, boğaların, keçilerin, yağlı butlarını yaktıysam seninuğruna, şu dileğimi tez elden yerinegetiriver:
Gözyaşlarımın öcünü al Danolardan, oklarınla...
Zeusve Leto'nun oğlu Tanrı Apollon için söylendi bu dizeler. Tenedos'unkralı Khryse'yi (Gülpınar) koruyan Tanrı Apollon, Akhalar ileTroyalıların büyük savaşında Troyalıların yanında yer aldı. Onlardaşükranlarını sunmak için Gülpınar'daki Apollon Smintheus Tapınağı'nıyaptılar.
Tapınak frizlerinde ve kabartmalı sütun tamburlarında, destanda geçen Troya savaşının resimsel olarak anlatılması bir ilktir.
Nasıl Gidilir
Assos'dan 20 km. uzaklıktadır. Bozcada-Assos sahil yolu üzerindeki Gülpınar beldesinin içindedir. Bir zamanlar üzerine inşa edilmiş taş baskı zeytinyağı fabrikası hala yanında faaliyetini sürdürmektedir.
Tarihi
“ApollonSmintheion” kutsal alanı, Troya şehrindeki Athena tapınağından sonraTroas'ın en önemli ikinci kutsal alanıdır. Önemi Anadolu'daki bilinen Apollon kültleri içerisinde fare simgesiyle karşımıza çıkan tek örnek olmasıdır. Apollon Smintheus çiftçileri farelerden koruyan bir tanrı olarak Troas bölgesinde ortaya çıkar. Kültün kökeni Girit'e kadar gider. Bu kültü M.Ö. 2000'de Girit'den Anadolu'ya göç edenlerin getirdiğini antik kaynaklardan öğreniyoruz.
Hamaksitos ve Khryse eskiçağ kentleri yakınında yer alan Apollon Smintheus tapınağı,Hellenistik Çağ batı Anadolu mimarlık sanatında kendine özgü mimari tasarım ve ona bağlı özgün plastik yapıtları ile, arkeoloji dünyasında bugün de önemini korumaktadır.
Tanrı Apollon’un Anadolu'da bir çok yerde sminthos-fare kültü ile ilişkili olarak karşımıza çıktığını ve onur gördüğünü söyleyebiliriz.
...EyKhryse'yi, kutsal Killa'yı koruyan gümüş yaylı, Tenedos'un (Bozcaada)güçlü kralı Smintheus, dinle beni,bir gün sana yaraşır bir tapınakyaptıysam, boğaların, keçilerin, yağlı butlarını yaktıysam seninuğruna, şu dileğimi tez elden yerinegetiriver:
Gözyaşlarımın öcünü al Danolardan, oklarınla...
Zeusve Leto'nun oğlu Tanrı Apollon için söylendi bu dizeler. Tenedos'unkralı Khryse'yi (Gülpınar) koruyan Tanrı Apollon, Akhalar ileTroyalıların büyük savaşında Troyalıların yanında yer aldı. Onlardaşükranlarını sunmak için Gülpınar'daki Apollon Smintheus Tapınağı'nıyaptılar.
Tapınak frizlerinde ve kabartmalı sütun tamburlarında, destanda geçen Troya savaşının resimsel olarak anlatılması bir ilktir.
Nasıl Gidilir
Assos'dan 20 km. uzaklıktadır. Bozcada-Assos sahil yolu üzerindeki Gülpınar beldesinin içindedir. Bir zamanlar üzerine inşa edilmiş taş baskı zeytinyağı fabrikası hala yanında faaliyetini sürdürmektedir.
Tarihi
“ApollonSmintheion” kutsal alanı, Troya şehrindeki Athena tapınağından sonraTroas'ın en önemli ikinci kutsal alanıdır. Önemi Anadolu'daki bilinen Apollon kültleri içerisinde fare simgesiyle karşımıza çıkan tek örnek olmasıdır. Apollon Smintheus çiftçileri farelerden koruyan bir tanrı olarak Troas bölgesinde ortaya çıkar. Kültün kökeni Girit'e kadar gider. Bu kültü M.Ö. 2000'de Girit'den Anadolu'ya göç edenlerin getirdiğini antik kaynaklardan öğreniyoruz.
Hamaksitos ve Khryse eskiçağ kentleri yakınında yer alan Apollon Smintheus tapınağı,Hellenistik Çağ batı Anadolu mimarlık sanatında kendine özgü mimari tasarım ve ona bağlı özgün plastik yapıtları ile, arkeoloji dünyasında bugün de önemini korumaktadır.
Tanrı Apollon’un Anadolu'da bir çok yerde sminthos-fare kültü ile ilişkili olarak karşımıza çıktığını ve onur gördüğünü söyleyebiliriz.
